اسد الله معطوفى
291
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
تيموريان ( 771 - 911 ه . ق ) يورش به ايران و استراباد تيمور پس از كشمكشهاى طولانى با بازماندگان مغولان بويژه با ايلخانيان در منطقه شرق ماوراء النهر و آسياى ميانه ، سرانجام بر رقيبان خود پيروز شد و سمرقند را به پايتختى برگزيد . از اين تاريخ شروع به توسعه متصرفات بيشتر در سوى غرب محدوده حكومت خود نمود . وى از سال 787 تا 807 ه فقط سه يورش بزرگ به ايران داشت . در يورش اول از راه نسا ، كبودجامه و شاسمان به سوى استراباد آمد و با درهم كوبيدن سپاه امير ولى حاكم اين خطه ، 20 روزه بر منطقه مسلط شد . 19 در يورش بعدى ( 794 ) اينبار از طريق ابيورد ، خبوشان ( قوچان ) و از حاشيه رود گرگان وارد استراباد شدند . در اين زمان حاكم جديد استراباد يعنى پيراك شاه سعى كرد با اهداء پيشكشهاى درخور توجه ، منطقه و حاكميت خود را در امان نگه دارد . به نوشته شرف الدين على يزدى و ميرخواند ، اتفاقا در همين سفر جنگى بود كه به دستور « امير تيمور در ماه محرم سنه 795 در شاسمان از اعمال جرجان كاخى بنا نمودند . آنگاه امر نمود عساكر پراكنده را در آن موضع مجتمع نمايند » . 20 در يورش سوم با تصرف مازندران ، تيمور دستور داد سادات مرعشى اين ناحيه را سخت در هم بكوبند و ثروت عظيم آنانرا كه ظهير الدين مورخ اين دوران آنرا : « 600000 تنكه سرخ طلا ، 1200000 مثقال نقره ، 300 خروار شترى اقمشه و امتعه و كاسههاى مسين ، حلبى و لاجوردى « دانسته به تاراج بردند . 21 مورد جالب در اين يورش به نوشته نظام الدين شامى مورخ اين عهد « وجود جنگلستان و خارستان بسيار در جرجان ( گرگان ) و طبرستان بود كه به فرمان صاحبقران ( تيمور ) سه راه كه عرضى هركدام يك تير پرتاب بود براى سپاهيان